Wil je op de hoogte blijven van interessante publicaties, mijn actuele systemische en trauma-inzichten en activiteiten dan kun je je aanmelden op de
Facebook pagina van System Dynamics









Opstelling

Wat is het?

De opstelling is een veel gebruikte methodiek binnen het systemisch werk en de familieopstelling is de meest gekende gebruikelijkste vorm. Echter, alles wat in relatie staat tot elkaar kan opgesteld worden: teams, organen, sociale groepen, gevoelens, waarden, abstracte begrippen,... Daarom hanteren we het overkoepelende begrip “systeemopstellingen” dat alle reeds ontwikkelde vormen omvat: familieopstellingen, organisatie-opstellingen, traumaopstellingen, politieke opstellingen, symptoomopstellingen, beslissingsopstelling, structuur-opstellingen, natuuropstellingen en nog zowat 75 varianten.
Opstellen bestaat erin om met behulp van representanten of voorwerpen een systemische laag van de werkelijkheid zichtbaar te maken. Hierdoor worden de relatie en de dynamiek tussen de verschillende opgestelde elementen duidelijk waarneembaar. Meestal stellen we dan vast dat de invloed die we vanuit het systeem waartoe we behoren ervaren veel groter is dan we algemeen aannemen of zouden hopen. Deze invloed uit zich in onze relatie, beroepskeuze, gezondheid,.... En ook al behoren we tot vele verschillende systemen toch merken we dat we het sterkst resoneren met de leden van ons familiesysteem.
Heel concreet betekent opstellen dat de vraagsteller representanten uitzoekt voor zichzelf, zijn vraag en de daarbij betrokken personen of abstracte elementen en deze volgens zijn innerlijk beeld een plaats geeft in de ruimte. Voorbeelden van personen en elementen zijn: de ouders, de baas, een gevoel, een ziekte, geld, een innerlijk deel, levensdoel, het geheim, de abortus, keuzes, een waarde, een job,....
Door het neergezette beeld goed te observeren wordt de onderlinge dynamiek tussen de verschillende elementen heel snel zichtbaar, vaak veel helderder dan er uren over te spreken. De opstelling toont een systemische laag van de werkelijkheid, hoe de verschillende elementen zich ten opzichte van elkaar verhouden, hoe het iedereen gaat en wat of wie er nog ontbreekt om tot een oplossing te komen. Meestal gaat het om een persoon of gevoel of gebeurtenis die in het verleden is uitgesloten, vaak omdat deze teveel angst opriep. Wanneer dit element in het syteem opnieuw een plaats krijgt en erkend wordt heeft dit vaak een sterke uitwerking op de leden van het systeem. Vandaar dat opstellingenwerk samen te vatten is als “anerkennen wass ist”, erkennen wat is.
Wanneer iedere zijn rechtmatige plaats in het systeem inneemt, in familie of beroepsmatige context, dan gaat het de verschillende leden beter. Op die manier heeft het individuele werk van de vraagsteller ook een invloed op de andere leden van het systeem. De juiste plaats innemen betekent ook instemmen met ieders lot zonder het te willen veranderen of voor de ander te gaan dragen. Dan kan ieder is zijn eigen grootsheid en kracht staan, zijn eigen weg gaan, wat dat ook met zich meebrengt.
Uiteraard is dat makkelijker gezegd dan gedaan en zijn er verschillende stapjes nodig om de nieuwe perspectieven op een liefdevolle manier volledig tot ons hart en ziel te laten doordringen. Jarenlange patronen vanuit loyaliteit, diepe teleurstelling, trauma’s, verbittering, angst, oordelen en beperkende overtuigingen,.... kunnen immers heel hardnekkig zijn. Meestal zijn er dan ook meerdere opstellingen nodig om tot de kern van het thema te komen. Gelukkig mogen we erop rekenen dat voorbij dit alles Liefde in de diepte werkzaam is. Een opstelling biedt dan ook de mogelijkheid om opnieuw in contact te komen met deze diepere laag waar de vraagsteller misschien reeds lang de verbinding mee had verloren.
De beelden van een opstelling kunnen een sterke uitnodiging zijn een nieuw perspectief van de werkelijkheid toe te laten, er op af te stemmen of er zich mee te verzoenen. Toestemmen dat het is zoals het is maakt de weg vrij voor een groeien in kracht, helderheid en genezing dat zijn eigen ritme en expressie kent. Het is een ongebaande weg die niemand in de plaats van een ander kan gaan, afgestemd op de stroom van het Leven.
Na een opstelling is het vaak aangewezen het proces dat in gang gezet werd zijn weg te laten gaan, ondersteund door de beelden en de verlossende uitspraken van de opstelling en door rituelen. De beweging die in de diepte in gang gezet werd wordt verstoord door psychotherapeutische analyses en duidingen. Het is als een pas ontsproten zaadje dat alle koestering en stille zorg nodig heeft om zich te kunnen ontwikkelen. Voor de concrete realisatie van de verdere stappen kan begeleiding nuttig zijn

Nuttig bij:
• steeds wederkerende relationele problemen
• rouwen om en loslaten van geliefden, van gezondheid,...
• onopgeloste thema’s naar ouders
• depressie, verslaving, suïcide, angsten, besluiteloosheid,...
• ziekte zoals allergieën, astma, eczema, migraine, darmklachten, CVS, obesitas,...
• traumatische ervaringen
• niet bereiken van professionele doelen
• oriëntering in nieuwe levensfases en actuele keuzes
• leiderschapsthema’s
• faalangst en leermoeilijkheden bij kinderen

Individuele opstelling
Naast de klassieke opstellingen die in groep doorgaan kunnen thema’s ook opgesteld worden tijdens een individuele sessie. De thema’s en vragen die aan bod kunnen komen verschillen niet, de methode echter wel omdat er geen personen beschikbaar zijn als representant. In plaats ervan wordt gewerkt met vloerankers, voorwerpen, poppetjes,... Deze manier van werken is aangewezen voor mensen die willen wennen aan de methode, die zich (nog) te onveilig voelen in een groep of die op regelmatige basis en op eigen ritme hun stapjes willen zetten. De ervaring leert ons dat individuele opstellingen bijzonder nuttig kunnen zijn als alternatief. Meestal wordt de opstelling gecombineerd met gesprek, energie- en lichaamswerk.

Inleidende literatuur
• Hellinger Bert, De verborgen dynamiek van familiebanden, Altamira-Becht 2001.
• Hellinger Bert, De wijsheid is steeds onderweg, Het Noorderlicht 2002.
• Stam Jan Jacob, Het verbindende veld, Het Noorderlicht 2005.
• Van Kampenhout Daan, Beelden van de ziel, Altamira-Becht 2001.
• Veenbaas Wibe, Vonken van verlangen, Phoenix opleidingen 2002.
• Weber Gunthard, Het succes van organisatieopstellingen, Altamira-Becht 2003.
• Weber Gunthard, De praktijk van familieopstellingen, Altamira-Becht 2003.
Download bovenstaande tekst



Wil je op de hoogte blijven van interessante publicaties, mijn actuele systemische en trauma-inzichten en activiteiten dan kun je je aanmelden op de
Facebook pagina van System Dynamics